TÜRSAB Interview: Türkçe

During my June 2003 trip in Turkey I was interviewed (in Turkish) by Mr M Yüksel Özbek of TÜRSAB Magazine, the official publication of the Association of Turkish Travel Agencies. The interview was published in the magazine's August 2003 issue and on the TÜRSAB website in English and Turkish.

Here's the Turkish version:

Tom Brosnahan: ”Tarih aç¦s¦ndan Türkiye’nin dibi yok!”

Amerikal¦ turizm yazar¦ Tom Brosnahan’¦n yazd¦gš¦ 5 Türkiye, bir de I²stanbul rehber kitab¦ 1971 y¦l¦ndan bu yana 300 bine yak¦n satm¦s¸. Her kitab¦ 1.5 kis¸i okumus¸ olsa, Brosnahan 500 bin kis¸iye Türkiye’yi okutarak tan¦tm¦s¸.

Amerika Birles¸ik Devletleri vatandas¸¦ olan ve Boston’da oturan Tom Brosnahan, bir turizm yazar¦. Onu digšerlerinden ay¦ran, ”Uçaktan topragša bakt¦gš¦mda Türkiye benim memleketim, I²stanbul da benim s¸ehrim” diyecek kadar bu topraklar¦n kültürüne sevdal¦ olmas¦.

Güncelles¸tirerek yazd¦gš¦ 5 Türkiye, bir de I²stanbul rehber kitab¦ 1971 y¦l¦ndan bu yana 300 bine yak¦n satm¦s¸. Her kitab¦ 1.5 kis¸i okumus¸ olsa 500 bin kis¸iye Türkiye’yi okutarak tan¦tm¦s¸. Yazar¦n Türkiye ve I²stanbul d¦s¸¦nda Meksika, Guatamala, Beliz, Tunus, Fas Kraliyet’i, M¦s¦r, I²srail, I²ngiltere, Kanada ve New England ile ilgili rehber kitaplar¦ bulunuyor. Önce Frommer daha sonra da Lonely Planet taraf¦ndan yay¦nlanan kitaplar¦ tüm dünyada 3 milyon adet satm¦s¸. I²ngilizce yazd¦gš¦ eserleri 12 dile çevrilmis¸.

Yüzü as¸k¦n kere ülkemize gelen, bir süre önce yay¦nevleri için turizm yazarl¦gš¦n¦ b¦rakan, “Tarih aç¦s¦ndan Türkiye’nin dibi yok” dedigši ülkede “hat¦rat”¦n¦ yay¦nlamaya haz¦rlanan Tom Brosnahan, “özgürlügšünükazand¦gš¦” www.turkeytravelplanner.com adl¦ web sitesinin güncellenmesi için geçtigšimiz ay yine Türkiye’deydi.

Ya Vietnam ya Bar¦s¸ Gönüllüsü
Bar¦s¸ Gönüllüsü olarak I²zmir Bornova’daki Maarif Koleji’nde 1967’de I²ngilizce ögšretmenligši yapan, gönlünde yatan Osmanl¦ tarihi profesörlügšüyken turizm yazarl¦gš¦nda karar k¦lan Brosnahan, hayhay’l¦, s¸ükürler olsun’lu, mas¸aallah’l¦, han¦mefendi’li, beyefendi’li, bey’li sözcükleriyle Türkçe’ye anlam katarak; ülkemizin turizm ve digšer alanlarda son 15 sene içinde “inan¦lmaz” atak yapt¦gš¦n¦, “Tarih aç¦s¦ndan Türkiye’nin dibi yok!” diyerek, turizm yazarl¦gš¦ hikayesini s¸öyle anlatt¦: “Benim için iki yol vard¦; ya Vietnam’a gidip insan öldürecektim ya da Bar¦s¸ Gönüllüsü olacakt¦m. I²kinci seçenek gerçekles¸ti. 1967 y¦l¦nda Bornova’daki Maarif Koleji’nde I²ngilizce ögšretmeni olarak göreve bas¸lad¦m. Maas¸¦m Türkiye’deki ögšretmenler kadard¦. Tatillerde günde 2-3, hadi bilemediniz 5 dolar harcayarak Türkiye’nin cogšrafi, tarihi ve kültürel güzelliklerini gördüm, lisan¦n¦ ögšrendim; arkadas¸lar¦m, dostlar¦m ve ahbaplar¦m oldu. Benim için zor da olsa ‘Türk keyfi’ni çay ve rak¦ sohbetleriyle yas¸amaya bas¸lad¦m. Türk mutfagš¦n¦n tad¦na vard¦m.”

“ Bir sabah okula giderken...”
“ Bir sabah okula giderken akl¦ma geldi; günde 5 dolarla Türkiye’yi gezmek isteyenler için iyi bir turizm rehber kitab¦ yok... Var olanlar da zengin ziyaretçiler içindi. Milli Egšitim ile Turizm Bakanl¦gš¦’na bu konuda bir kitap yazmak için teklif sundum. Ayn¦ teklifi New York’taki Frommer yay¦nevine de gönderdim. Cevaplar, ‘Hay hay, olur ” s¸eklindeydi; tabii ben de çok sevindim. Sonuç olarak Türkiye gezi rehberi “Turkey on 5 dollars a day” ad¦yla 1971’de New York’ta Frommer taraf¦ndan I²ngilizce olarak piyasaya sürüldü. Kitap pek bas¸ar¦l¦ oldu. Daha önce yaz¦lanlardan çok daha popüler oldu. Bask¦lar¦ 7 binden bas¸layarak 8, 12, 15 bine ulas¸t¦.”

“ Asl¦nda tarih profesörü olacakt¦m”
“ Turizm yazarl¦gš¦n¦ bana para kazand¦ran bir hobi olarak görüyordum. Asl¦nda Osmanl¦ tarihi profesörü olmak istiyordum. Boston’daki üniversiteye tekrar gittim. Osmanl¦ca kurslar¦n¦ bitirip, doktora tezim için Ankara’daki Bas¸bakanl¦k Ars¸ivi’nde 15 ay aras¸t¦rma yapt¦m. Çok da hos¸uma gitti. Daha sonra doktora tezimi yazmak için Amerika’ya döndüm. Tek hocan¦n tek talebesi oldugšum üniversitede ne yaz¦k ki bana is¸ yoktu; çünkü o dönemler Osmanl¦ tarihi s¸imdiki kadar popüler degšildi. Bu arada bana yay¦nevinden, Frans¦zca bildigšim için Kanada’n¦n dogšu bölgesi için bir gezi rehberi yazmam teklif edildi. Böylelikle profesörlük hayalimin yerini turizm yazarl¦gš¦ ald¦. O gün bugün evimdeki çal¦s¸ma odamda Türkçe olarak ‘Tebdil-î mekânda ferahl¦k vard¦r’ deyimi as¦l¦d¦r. Çok seyahat ettim, fotogšraf çektim, elde ettigšim bilgileri yaz¦ya döktüm; turizm yazarl¦gš¦ beni mutlu etti.”

“ Türkiye’de turizm patlamas¦”
“ 1978, 1979 y¦llar¦ Türkiye için çok zor bir dönemdi. Yay¦nevi de Türkiye için güncellenmis¸ bir kitap basmak istemiyordu. Türkiye’de turizmin bittigši inanc¦ndayd¦lar. 1980’de Evren Pas¸a iktidara geldi. O zaman yay¦nevine Türkiye kitab¦n¦n güncellenmesi için teklifte bulundum. Frommer kabul etmeyince Lonely Planet’e bas¸vurdum; ’Hay hay, yaz. Basar¦z’ dediler.

Turgut Özal’l¦ y¦llar¦n yas¸and¦gš¦ ve Türk turizminin patlad¦gš¦ 1985’lerde Amerika’da Türkiye ile ilgili güncellenmis¸ tek bir turizm rehber kitab¦ vard¦; o da benimkiydi. Benim digšer yazarlardan avantaj¦m Türkiye’yi tarihi ile lisan¦ ile kültürü ile bilmemdi. Lonely Planet’ten ç¦kan kitab¦m 300 sayfayd¦, ikinci bask¦ 400-500 sayfa oldu, ondan sonra 900 sayfaya dogšru gidiyordu ki, maliyetler artt¦gš¦ için yeni bask¦dan vazgeçtiler. Bu arada “I²stanbul” rehber kitab¦m, daha sonra da ‘Turkey Travel Atlas’ kitab¦m yay¦nland¦.”

Yazara özgürlük kazand¦ran site
“Büyüyen yay¦nevinin bürokrasisi art¦nca is¸in de tad¦ kaçt¦. Ben de yazarl¦gš¦m¦ elektronik ortama tas¸¦yarak 1994’te bilgisayar¦m¦ paylas¸¦ma açt¦m. Bir süre önce de www.TurkeyTravelPlanner.com adl¦ sitemi hizmete soktum. Çok sade bir site. S¸imdilik 500 sayfa. Fakat linklerle sürekli zenginles¸iyor. Giderek sayfa miktar¦ tabii ki artacak.

Sitenin amac¦ Türkiye gidecek olan turistlerin ögšrenmek istedikleri konulara cevaplar bulmak. Yani bir turist gibi düs¸ünüp onlar¦n sorular¦na cevaplar bulmak. Bunun için de 10 sorum var sitemde. 'Türkiye’yi gezmek istiyor musunuz?' sorusuyla bas¸layarak; ülke güvenligšinden, ulas¸¦m, konaklama, mutfak gibi konulara aç¦kl¦k getiriyorum. May¦s ay¦nda 35 bin ziyaretçi sitemi gezdi; 250 bin sayfa okundu. Ziyaretçilerden gelen yorumlar; sitemin sade, kolay girilen, kolay gezilen, is¸levsel oldugšu yönünde. Ziyaretçiler Amerika ve Avrupa ülkelerinden.

www.TurkeyTravelPlanner.com bana yazar olarak özgürlügšümü kazand¦rd¦. Bu arada sitem Society of America Travel Writers/Amerika Turizm Yazarlar¦ Birligši taraf¦ndan alt¦n madalyayla ödüllendirildi.

Kitaplar¦m¦n güncellenmesi için iki y¦lda bir Türkiye’ye gelmek zorundayd¦m; web sitem aktif ve daha fazla okundugšu için Türkiye ziyaretlerim de s¦klas¸acak.

Bu gezim Side’den Selçuk’a kadard¦. Özellikle marinalar, feribot seferleri ve yat charter’¦ konular¦ndaki bilgilerimi güncelledim; I²stanbul otellerini inceledim. 1967 y¦l¦nda bir sabah okula giderken Türkiye hayat¦ma yön verdi, beni degšis¸tirdi. Es¸imle balay¦n¦ bu ülkede yapt¦k. K¦z¦ma da bu topraklarda yas¸am¦s¸ bir kültürün ad¦n¦ verdik: Lidya...”

Tom Brosnahan, s¸iirlerini I²ngilizce’ye çevirecek kadar bir Orhan Veli Kan¦k tutkunu. “Açsam rüzgâra yelkenimi; Dolas¸sam ben de deniz deniz/ Ve bir sabah vakti, kimsesiz/ Bir limanda bulsam kendimi. (...) Ne hos¸. Ey Tanr¦m, ne hos¸!” deyip de bir türlü I²stanbul d¦s¸¦na pek ç¦kamayan Orhan Veli için de seyahat ediyor belki...

I²letis¸im
e-mail: tom@turkeytravelplanner.com

(Click here for the English version of the interview.)

TÜRSAB Website

Other Press Comment

Site Index

Turkey Travel Planner Homepage

TURSAB Logo